ESA otwiera centrum technologiczne w Warszawie. Polska wzmacnia pozycję w kosmosie

Warszawa zyska centrum Europejskiej Agencji Kosmicznej

W Warszawie powstanie nowe centrum technologiczne Europejskiej Agencji Kosmicznej, co oznacza istotny krok w rozwoju polskiego sektora kosmicznego. To pierwsze takie centrum poza państwami założycielskimi agencji, a jednocześnie pierwszy przypadek sformalizowanej współpracy tego typu na wschodniej flance Unii Europejskiej. Decyzja ma znaczenie nie tylko prestiżowe, ale także praktyczne, bo wzmacnia pozycję Polski jako miejsca, w którym mogą powstawać i być rozwijane nowoczesne technologie. Dla państwa i gospodarki to sygnał, że Polska coraz częściej jest traktowana jako partner w dziedzinach związanych z przyszłością, bezpieczeństwem i innowacjami.

Obecnie ESA prowadzi swoje placówki w Niemczech - dwie, a także w Holandii, Włoszech, Hiszpanii, Belgii i Wielkiej Brytanii. Warszawskie centrum dołącza więc do bardzo wąskiego grona kluczowych ośrodków agencji. Jak wynika z przedstawionych informacji, będzie to zarazem pierwszy ośrodek ESA zlokalizowany poza granicami państw-sygnatariuszy konwencji o utworzeniu agencji. Dla mieszkańców oznacza to w dłuższej perspektywie większe szanse na nowe miejsca pracy, zamówienia dla firm technologicznych i rozwój kompetencji w sektorach zaawansowanych technologii.

"Polska jest czempionem Europy, jeśli chodzi o inwestowanie w kosmos i przyszłość"

Donald Tusk, premier

Bezpieczeństwo, technologia i europejska suwerenność

Nowe centrum w Warszawie ma koncentrować się przede wszystkim na bezpieczeństwie oraz technologiach o podwójnym zastosowaniu, czyli takich, które mogą służyć zarówno w infrastrukturze cywilnej, jak i wojskowej. W praktyce oznacza to rozwój rozwiązań użytecznych przy zarządzaniu kryzysowym, monitorowaniu zagrożeń czy wspieraniu systemów odpornych na awarie i ataki. Według przedstawionych założeń ośrodek ma wzmacniać zdolność Europy do przewidywania sytuacji kryzysowych, reagowania na nie oraz odbudowy po ich wystąpieniu. To ważne również z perspektywy zwykłych obywateli, bo technologie kosmiczne coraz częściej przekładają się na bezpieczeństwo infrastruktury, transportu, łączności i usług publicznych.

Rząd podkreśla, że Polska ma dziś pełnić także rolę integrującą europejskie działania w obszarze technologii kosmicznych. W tle pojawia się szerszy kontekst rywalizacji o pozycję technologiczną między Europą, Stanami Zjednoczonymi i Chinami. W ocenie przedstawionej przez premiera, jeśli Europa ma mówić poważnie o własnej suwerenności, nie może pozostawać w tyle w eksploracji kosmosu i rozwijaniu technologii korzystnych dla ludzi. To pokazuje, że decyzja o centrum w Warszawie ma wymiar nie tylko naukowy, lecz także strategiczny i polityczny.

"Sukcesy Polski w kosmosie to również sukcesy Europy w kosmosie. Polska jest jednym z liderów, jeżeli chodzi o takie obszary jak: inwestycje w bezpieczeństwo, przemysł obronny, ale również przemysł kosmiczny. Przemysł kosmiczny i obronny są ze sobą bardzo blisko związane. Jednego nie da się robić skutecznie bez drugiego i vice versa"

Josef Aschbacher, dyrektor generalny ESA

Rekordowe pieniądze na sektor kosmiczny i nowe miejsca pracy

Władze podkreślają, że powstaniu centrum towarzyszą rekordowe inwestycje państwa w polski sektor kosmiczny. Ich celem jest uczynienie z tej branży jednego z nowych motorów wzrostu gospodarczego. Polska jest obecnie najszybciej rozwijającą się gospodarką w Europie, a utrzymanie tego tempa ma zależeć także od inwestowania w dziedziny o wysokiej wartości dodanej. Dla przeciętnego obywatela oznacza to szansę na rozwój branż lepiej płatnych, bardziej innowacyjnych i mniej podatnych na wahania tradycyjnej gospodarki.

Według przedstawionych danych, w latach 2023–2025 Polska zwiększyła swoją składkę do ESA aż dziesięciokrotnie. Na lata 2026–2028 wkład finansowy na programy opcjonalne został podwojony i wyniesie 550 mln euro, czyli ponad 2 mld zł. Wśród tych programów wymieniono m.in. rozwój usług opartych na danych satelitarnych oraz robotykę. Premier zapowiedział również, że jednym z celów współpracy jest budowa pierwszego polskiego statku kosmicznego, który ma zwiększyć możliwości transportu między Ziemią a satelitami, serwisowania satelitów i ich tankowania.

"Każde euro zainwestowane w sektor kosmiczny zwraca się sześcio- lub siedmiokrotnie, więc jest to dobra inwestycja w polską gospodarkę"

Andrzej Domański, minister finansów i gospodarki

Fundusz dla firm i finansowanie dla samorządów

Zapowiedziane działania mają nie ograniczać się wyłącznie do poziomu państwowego i międzynarodowego. Grupa PFR ma utworzyć fundusz o wartości 500 mln zł, który będzie wspierał inwestycje w przedsiębiorstwa sektora kosmicznego. To ważna informacja dla firm technologicznych, start-upów i podmiotów pracujących nad rozwiązaniami dla przemysłu kosmicznego, obronnego i cyfrowego. Takie wsparcie może ułatwić rozwój produktów, wejście na rynki zagraniczne oraz tworzenie miejsc pracy w Polsce.

Równolegle Bank Gospodarstwa Krajowego ma uruchomić specjalną linię finansowania dla samorządów. Środki te mają służyć rozwojowi infrastruktury związanej z sektorem kosmicznym w wybranych miastach. To oznacza, że korzyści z nowej strategii mogą wyjść poza Warszawę i objąć także inne ośrodki, które będą budować swoje zaplecze technologiczne. W praktyce decyzje podjęte na poziomie centralnym mogą przełożyć się na lokalne inwestycje, rozwój kompetencji i większe zainteresowanie młodych ludzi studiami technicznymi oraz pracą w branżach przyszłości.

• Warszawa będzie miejscem powstania nowego centrum technologicznego ESA.
• W latach 2023–2025 Polska zwiększyła składkę do ESA dziesięciokrotnie.
• Na lata 2026–2028 wkład na programy opcjonalne wyniesie 550 mln euro.
• Grupa PFR utworzy fundusz o wartości 500 mln zł.
• ESA ma obecnie placówki w Niemczech, Holandii, Włoszech, Hiszpanii, Belgii i Wielkiej Brytanii.