Czesław Słania
Biografia
Urodził się 22 października 1921 roku w Czeladzi-Piaskach. Był synem Józefy z domu Żmuda i Ignacego Słani, górnika. W dzieciństwie mieszkał najpierw przy ul. Krzywej 2, potem wraz z rodzicami i młodszą siostrą Leokadią przeniósł się do Osmolic na Lubelszczyźnie, gdzie powstały jego pierwsze prace.
W rzemiośle grawerskim zaczynał od podrabiania szkolnych legitymacji i często, z przyjacielem Kazimierzem Mamejem, przemierzał Polskę mając do dyspozycji podrobione na kolanie bilety kolejowe.
Po ukończeniu szkoły powszechnej w 1934 roku rozpoczął naukę w gimnazjum w Lublinie. Edukację przerwał wybuchem II wojny światowej; przez dwa lata do 1941 roku pracował jako buchalter w młynie. Wiosną 1944 roku wstąpił do partyzantki Armii Ludowej, posługując się pseudonimem Żuk. Zajmował się przede wszystkim podrabianiem dokumentów wydawanych przez niemieckie władze okupacyjne. Następnie został wcielony do Armii Ludowej, gdzie dosłużył się stopnia porucznika.
Po zakończeniu wojny zdał maturę i rozpoczął studia na Wydziale Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, pod opieką prof. Wiktora Chomicza. Podczas studiów odbył praktykę w Drukarni Narodowej w Krakowie, gdzie zapoznał się z techniką grawerską, która stała się przedmiotem dalszych studiów. Także podczas studiów wykonał m.in. rysunki do atlasu anatomicznego prof. Tadeusza Rogalskiego. Uznanie przyniosła mu wykonywana przez dwa lata praca dyplomowa Bitwa pod Grunwaldem Jana Matejki, wykonana stalorytem w formie znaczka pocztowego. Otrzymał za nią dyplom Summa Cum Laude.
Po ukończeniu nauki, w 1950 roku podjął pracę w Państwowej Wytwórni Papierów Wartościowych w Warszawie jako grawer, zaprojektował tam pierwsze znaczki. Warsztatu projektowania i grawerowania znaczków uczył się pod kierunkiem Mariana Romualda Polaka. Pierwszym oficjalnym znaczkiem Słani był znaczek wydany z okazji 80-lecia Komuny Paryskiej, gdzie artysta wygrawerował portret generała Jarosława Dąbrowskiego. W sumie w latach 1951-1956 wykonał dla Poczty Polskiej 22 znaczki i 14 projektów.
W 1956 roku z powodu złego stanu zdrowia (choroba płuc) wyjechał do Szwecji. Po kilku latach trudnego emigracyjnego życia związał się z Pocztą Szwedzką (Posten AB) (w 1959 roku). Pierwszym zaprojektowanym przez niego w Szwecji znaczkiem był wizerunek poety Gustava Frodinga z okazji 100-lecia urodzin w 1960 roku. Dla poczty szwedzkiej zaprojektował ponad 300 znaczków, m.in. serie poświęcone 90. urodzinom króla Gustawa VI Adolfa, Linneusza, grzybom, motylom, badaniom morskim. W 1962 roku rozpoczął też współpracę z Duńskim Zarządem Poczty, w 1963 roku z Pocztą Grenlandii. Łącznie – także dla poczt innych krajów, w tym Polski – wykonał ponad 1000 projektów znaczków (m.in. dla Dani, Grenlandii, Wysp Owczych, Islandii, Monako, Niemiec, Francji, Belgii, San Marino, Szwajcarii, Australii, USA, Chin, Tajlandii, Watykanu, ONZ). Dorobek ten sprawił, że jego nazwisko wpisano do Księgi Rekordów Guinnessa jako twórcy rekordowej liczby wygrawerowanych znaczków pocztowych.
Tematyka prac filatelistycznych Czesława Słani obejmowała portrety (panów, noblistów, aktorów i inne), nazywane „grawerynkami”, florę i faunę, historię i kulturę. Prywatnie wykonywał projekty, które nie znalazły się później w obiegu, nieposiadające nazwy kraju, ani nominału, m.in. serię poświęconą walkom o zawodowe mistrzostwo świata w boksie oraz portret Jana Pawła II. Do techniki stalorytu używał ryty na metalowej płycie w lustrzanym odbiciu w skali 1:1. Znaczki sygnował Cz. Slania s.c. i sculps.
Obok projektów filatelistycznych zajmował się projektowaniem banknotów. Z jego usług korzystały m.in. Argentyna, Belgia, Brazylia, Dominikana, Iran, Izrael, Kanada, Kazachstan, Litwa, Portugalia i Wenezuela. Ponadto grawerował eks Libris, plakietki, medale, wykonywał prace dla związków i organizacji polonijnych.
Zmarł 17 marca 2005 roku w Krakowie, został pochowany na cmentarzu Rakowickim w Krakowie (kwatera VIII, rząd południowy).
Podczas pobytu w Krakowie lubił spędzać czas z przyjacielem Czesławem Konkiewiczem na Starym Mieście. Filatelistów interesowało, że Słania często umieszczał na znaczkach tajnopisy – mikroskopijne imiona bliskich. Rodzina często służyła jako modele do wizerunków na znaczkach. Przykładem może być znaczek z serii lotniczej Trasa W-Z (1952), gdzie na drzewach wierzchołkowych widnieje imię Lilka i nazwisko Majewska. Na innym znaczku z serii Uruchomienie Fabryki Samochodów Osobowych na Żeraniu (1952) monter koła jest podobny do autora. Te tajnopisy wymagają 8-krotnego powiększenia.
Na 95. urodziny matki zaprojektował i wykonał staloryt do prywatnego znaczka – w miejsce państwa wpisał Józefa Słania, zamiast nominału 95.
Jednym z najsłynniejszych żartów grawera był znaczek z okazji maratonu narciarskiego Vasalopet, gdzie na pierwszym planie umieścił swoją podobiznę. Słania na znaczku nosi numer startowy 1972 i nazwisko J. Afton. To data ukończenia pracy: Jul Afton, po szwedzku Wigilia Bożego Narodzenia, rok 1972.
Największy na świecie znaczek (60×81 mm) wykonany techniką grawerowską, przedstawiający fragment fresku Wielkie czyny szwedzkich królów z Pałacu Drottningholm, został w 2000 roku tysiącznym znaczek w karierze i wpisany do Guinnessa.
Dla Chińskiej Poczty wykonał dwa znaczki z bażantami. Na wystawę, gdzie miał dawać autografy, sprzedano 40 tys. biletów. Przyszło 150 tys. miłośników znaczków, a pilnowało go trzystu policjantów.
Odznaczenia i nagrody: w 1972 roku nadworny grawer Szwecji; Złoty Medal Królewski; Danebroga; Kawalerski Order Św. Karola; Krzyż Komandorski Orderu Zasługi RP (1998); Nagroda Roberta Stolza (1984); Balet – najładniejszy znaczek świata (1979); Srebrny Krzyż Zasługi (1991).