Józef Mazur
Biografia
Józef Mazur urodził się 29 listopada 1896 roku w Czeladzi. Po ukończeniu szkoły powszechnej przy kopalni i uzyskaniu w 1915 matury w Szkole Handlowej w Będzinie, gimnazjum realne, rozpoczął studia na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym Uniwersytetu Warszawskiego.
W początkach 1918 wstąpił do Polskiej Organizacji Wojskowej i od lutego do maja ukończył tajną szkołę podoficerską POW. W listopadzie 1918 wstąpił ochotniczo do Wojska Polskiego, wcielony jako szeregowy do 11 pułku piechoty. Od 20 kwietnia 1919 instruktor, następnie dowódca kompanii. 28 lipca 1919 skierowany do szkoły podoficerskiej w Dęblinie, 1 września 1919 skierowany do Szkoły Podchorążych Piechoty. 6 marca 1920 w stopniu sierżanta podchorążego skierowany do 76 Lidzkiego Pułku Strzelców jako zastępca dowódcy kompanii. Od 21 kwietnia do 20 lipca 1920 na urlopie akademickim, zaś po powrocie do wojska skierowany do Głównej Wojskowej Stacji Meteorologicznej. Tam w stopniu podporucznik był najpierw zastępcą komendanta, a następnie komendantem stacji. 24 marca 1921 zdemobilizowany. 8 stycznia 1924 został zatwierdzony w stopniu podporucznika ze starszeństwem z 1 sierpnia 1920 i 1. lokatą w korpusie oficerów rezerwowych lotnictwa. 29 stycznia 1932 został mianowany porucznikiem ze starszeństwem z 2 stycznia 1932 i 3. lokatą w korpusie oficerów rezerwowych aeronautycznych. Posiadał przydział w rezerwie do 1 pułku lotniczego w Warszawie.
Po dokończeniu studiów rozpoczął pracę w Zakładzie Fizycznym Politechniki Warszawskiej. W 1926 uzyskał doktorat z fizyki i matematyki, a w 1931 habilitację z fizyki doświadczalnej. W latach 1931–1934 uzyskał stypendium Funduszu Kultury Narodowej i Fundacji Rockefellerów, które umożliwiło mu pracę badawczą w Instytucie Kriogenicznym na Uniwersytecie w Lejdzie. Współpracował wówczas z prof. Willemem Hendrikiem Keesomem i prof. Mieczysławem Wolfke. Badania dotyczyły fizyki niskich temperatur, a wyniki opublikowano w Nature. Po powrocie do Polski Mazur prowadził badania na Politechnice Warszawskiej, wszystkie dotyczyły niskich temperatur. Od 1937 pracownik naukowy w Instytucie Niskich Temperatur, powstałym z inicjatywy Prezydenta Ignacego Mościckiego.
W sierpniu 1939 został zmobilizowany jako oficer techniczny lotnictwa. Po agresji 1939 roku 6 września przydzielony do Kierownictwa Wojskowej Służby Meteorologicznej jako kierownik naukowy centrali. Wraz z jej personelem ewakuował się na południowy wschód, a po agresji ZSRR na Polskę 18 września przekroczył granicę polsko rumuńską w Kutach. W Rumunii internowany, 9 grudnia 1939 na rozkaz generała Stanisława Ujejskiego uciekł z obozu i przez Bukareszt, Belgrad, Ateny dotarł 27 stycznia 1940 do Francji. Znając doskonale francuski został skierowany do Base Aérienne du Fort de St. Cyr i Laboratoire de Trappes pod Paryżem. Później wyemigrował do Wielkiej Brytanii. Został skierowany do Blackpool, gdzie opracowywał polsko-angielski i angielsko-polski słowniczek terminów meteorologicznych. Następnie przypisany do Air Ministry Meteorological Research Committee. Początkowo prowadził badania nad zwalczaniem oblodzenia samolotów, potem nad zwalczaniem mgły nad lotniskami. Odegrał kluczową rolę przy stworzeniu FIDO.
W czasie pracy pod patronatem Air Ministry Meteorological Research Committee wydał trzy prace naukowe dotyczące właściwości kropli rozpylanych płynów oraz chmur. W 1942 wspólnie z prof. Stanisławem Płużańskim założył w Londynie Polish University College, na której potem wykładał. Po zakończeniu wojny pozostał na uchodźstwie. Został członkiem londyńskiego Institute of Physics. W latach 1945–1950 pracował w Metalurg Department Royal School of Mines i Imperial College of Science and Technology, w latach 1951–1955 na University of Manchester, a od 1956 do 1959 w Department of Applied Mathematics Queens University w Belfaście. Zajmował się tam badaniami nad własnościami metali w niskich temperaturach, własnościami górnych warstw atmosfery oraz właściwościami włókien sztucznych. Efektem jego badań były sześć publikacji w Nature i jedna wydana przez Stowarzyszenie Techników Polskich na Obczyźnie. Był też członkiem założycielem Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie.
W 1959 powrócił do Polski, rozpoczynając pracę jako kierownik Zakładu Niskich Temperatur Instytutu Fizyki Polskiej Akademii Nauk we Wrocławiu. Od 1960 był profesorem Uniwersytetu Wrocławskiego. W 1960 naukowcy pod jego kierownictwem po raz pierwszy w Polsce skroplili hel. Zakład prowadzony przez Mazura był również jednym z pierwszych ośrodków w kraju prowadzących badania nad nadprzewodnictwem. Mazur był promotorem czterech, a recenzentem dwudziestu prac doktorskich. W 1969 przeszedł na emeryturę.
Był członkiem Polskiego Towarzystwa Fizycznego, Wrocławskiego Towarzystwa Naukowego oraz Honorowym Prezesem Towarzystwa Miłośników Zagłębia Dąbrowskiego. Znał biegle pięć języków. Został pochowany w rodzinnym grobie Mazurów na cmentarzu parafialnym przy ul. Nowopogońskiej w Czeladzi.